Sparen, aflossen of investeren? Waarom niet alledrie?

In het landschap van de FIRE/HOT/financiële vrijheid zijn er grofweg twee kampen te vinden als het gaat om het pad naar die financiële vrijheid. Aan de ene kant zijn er de aflossers, die zweren bij het zo snel mogelijk aflossen van alle schulden, dus ook de hypotheek.
Aan de andere kant zijn er de investeerders die, gesteund door decennia-lange statistieken, aantonen dat op de lange termijn investeren meer oplevert dan het aflossen van de hypotheek. En zeker bij de huidige hoogte van de hypotheekrente is dat zo.

Zekerheid tegenover rendement
Gemiddeld genomen levert beleggen op de lange termijn een hoger rendement op dan de huidige hypotheekrentestand. Tel daar de hypotheekrenteaftrek bij op en puur wiskundig gezien is beleggen de meest rationele keuze. Alleen hebben we het over een gemiddelde. Er zullen jaren zijn dat het rendement hoger licht dan dit gemiddelde, maar ook zeker jaren dat het rendement lager is dan dat gemiddelde, of zelfs negatief. Dat zagen we bijvoorbeeld afgelopen december waarin de AEX bijvoorbeeld zo’n 10% daalde in een maand tijd.
Daar moet je aan de ene kant tegen kunnen en niet in paniek raken en aan de andere kant moet je niet precies op dat moment je geld nodig hebben. Met andere woorden, je beleggingshorizon moet voldoende lang zijn zodat “de markt” zich weer kan herstellen om weer op dat gemiddelde rendement uit te komen.
Gebeurt er een flinke daling van de aandelenmarkten net op het moment dat je van je welverdiende vroegpensioen wilt gaan genieten.

Daartegenover staat de zekerheid van de aflossingen op de hypotheek. Van elke aflossing die je doet weet je precies wat het effect is op de totale hypotheekschuld, maar ook op de hypotheeklasten. Die dalen met elke extra aflossing (als je daarvoor kiest).

Wat doen wij?
Wanneer je gaat beleggen wordt er altijd gezegd dat je moet diversificeren. Maak een verdeling tussen soorten beleggingen/sectoren/landen/valuta/regio’s etc. etc. etc. Waarom zou je dat met je pad naar financiële vrijheid ook niet doen?
Wij kiezen dus voor die dubbele aanpak. We beleggen dus een deel van het geld dat elke maand overblijft en we lossen een deel af op de hypotheek. Daarnaast zijn we nu nog bezig om onze spaarbuffer op orde te krijgen. Wij proberen dus wat balans te houden tussen beleggen en aflossen (en sparen), als kan het van maand tot maand gaan verschillen hoe de verdeling zal zijn.

Sparen
Wij sparen op dit moment voor de buffer en voor de kinderen. Voor beide kinderen sparen wij gemiddeld €50 per maand oftewel €600 per jaar per kind. We storten we het bedrag in 1x en zijn dit dus geen maandelijkse overboekingen.
Daarnaast sparen we nu voor onze buffer. Dit jaar is het doel 2 netto maandinkomens van M. Hiervoor zetten we per maand €500 opzij. Dat is meer dan nodig zou zijn om aan het spaardoel te komen, maar zo kunnen we bijvoorbeeld de vakantie straks uit de buffer betalen.

Als die buffer op niveau is zullen we blijven sparen. We gaan dan geld reserveren, naast dat we dat nu al doen voor de zorgverzekering, voor grote uitgaven, zoals vervanging van de auto (we hopen nog lang niet), de vervanging van de vouwwagen (dat zal hopelijk eerder zijn) en groot onderhoud aan het huis.

Beleggen
We beleggen voor onze toekomstige passieve inkomsten. We beleggen alleen in aandelen, beleggingsfondsen en ETF’s die dividend uitkeren. Dat dividend herinvesteren we weer. Doel is om dit jaar op €11.000 inleg uit te komen. We zitten nu op zo’n €9.500. Dat is inclusief het inleggen van de pensioenuitkering die ik vorige week kreeg. In de komende maanden hoeven we daarom nog maar zo’n €135 per maand inleggen. Dat moet gaan lukken.

Aflossen
Over het aflossen op onze hypotheek, het doel waarvoor dit blog ooit begonnen is, schreef ik kortgeleden nog wat. We begonnen deze maand met een extra aflossing van €200 op het duurste hypotheekdeel. Elke maand tellen we de verlaging van de hypotheeklasten bij deze €200 op. De volgende extra aflossing wordt zo €201,01.

In welk kamp zit jij? Aflossen, beleggen of een mix van beide?

Het pad naar HOT (of FO) kinksom of rechtsom (3): De aflosser

In deze serie zijn reeds verschenen:

Vandaag dan de eerste berekening in deze serie. Hoe staat de aflosser ervoor na 30 jaar? Voor volledige financiële onafhankelijkheid heeft hij €450.000 vermogen nodig.Dat schreef ik gisteren al.
De aflosser lost het eerste jaar €10.000 af en daarna laat hij “de sneeuwbal het werk doen”. Ieder jaar lost hij dus wat meer af. Na 15 jaar is er nog zo’n €250 aan hypotheek over. In grafiekvorm ziet dat er als volgt uit:
In jaar 16 lost hij dat laatste beetje af en begint alsnog met investeren. Dat jaar investeert hij €14.750 euro. De jaren erna kan hij ieder jaar €15.000 investeren.

Hiermee heeft de aflosser aan het eind van het jaar ruim €377.500 bij elkaar bespaard. Dat is €72.500 te kort voor volledige financiële afhankelijkheid.

Met dit bedrag zou hij met de 4%-regel iets minder dan €250 per maand moeten bijverdienen. Daarmee zou hij wel zeer HOT zijn… 🙂

Het pad naar HOT (of FO): linksom of rechtsom? (1)

Een aantal dagen terug werd ik bij een discussie tussen nieuwbakken blogger Chris en Geldnerd zelf op het blog van Geldnerd getriggerd.

Toen wij begonnen met bloggen las ik op diverse Nederlandse blogs vooral over het aflossen van schulden als het pad naar meer financiële vrijheid. Of dit nu persoonlijke leningen waren of hypotheken: aflossen was het devies.

Met die focus zijn wij eind 2015 ook begonnen met onze financiële bewustwording. “Schulden zijn slecht en dienen afgelost te worden”. Vandaar de naam “hypotheekweg” voor onze blog.
Hoe meer we ons echter verdiepten in financiële onafhankelijkheid, of sinds de bloggers-meeting in Utrecht (HOT), hoe meer we, vooral ik (M), aangetrokken werden door de mogelijkheid van het creëren van een passief inkomen door te investeren. Sinds halverwege 2016 hebben we dan ook voorzichtig de eerste stapjes gezet op het gebied van beleggen. Intussen hebben we zo al een aardig bedragje belegd.

Maar ik dwaal af. Waar ik het over wilde hebben is dat er een soort van twee kampen lijken te bestaan in de FO-wereld. We hebben de fanatieke aflossers aan de ene kant en andere andere kant de fanatieke investeerders. Maar waarom zou je op één paard wedden? Waarom niet van beide een beetje? Bij beleggen wordt altijd gezegd dat je je beleggingen moet spreiden, maar dat is in dit geval wel spreiden binnen één pad naar financiële vrijheid. Dus waarom zou je niet +

Ik voel voor beide wel wat en zal proberen de argumenten voor en tegen puntsgewijs op te schrijven.

Hypotheek aflossen:

Voordelen:

  • Lagere schuld
  • Minder afhankelijk van de geldverstrekker
  • Gegarandeerd rendement
  • Meer vrijheid in huisvesting
  • Overwaarde wordt niet belast
  • Steeds lagere vaste lasten

Nadelen:

  • Rendement mogelijk lager dan met beleggen
  • Minder hypotheekrenteaftrek
  • Geld alleen beschikbaar na verkoop huis

Investeren:


Voordelen:

  • Gemiddeld hoger rendement dan de hypotheekrente
  • Geld (deels) beschikbaar voor noodgevallen
Nadelen:
  • Rendement niet zeker
  • Vermogen wordt belast
  • Vaste lasten veranderen niet
Volgens mij is dan de belangrijkste vraag of je liever kiest voor een zeker, maar meestal wat lager rendement door af te lossen of een onzekerder, maar waarschijnlijk hoger rendement. 
In een volgend blog zal ik hieraan eens proberen te rekenen. Ik hoop dat blog maandag te kunnen publiceren.
Op welke route zitten jullie? Beleggen of aflossen?

Niet iedereen is aan het aflossen

Afgelopen zaterdag waren wij op een verjaardag en kwam het gesprek met een aantal bevriende stellen over huizen en verhuizen. Natuurlijk kwam ter sprake dat ons oude appartement zoveel in waarde is gestegen nadat wij het verkocht hadden, maar dat was niet het belangrijkste onderwerp.

Eén stel wilde graag verhuizen, van een eengezinswoning naar een twee-onder-een-kapper. Ze waren op zoek naar wat meer ruimte in huis, maar vooral naar een grotere tuin. Kan ik helemaal begrijpen. Ze hadden zelfs een huis bezichtigd en eigenlijk al helemaal verliefd op dat huis.

Maar nu kwam het. Ze werden helemaal verrast door de nieuwe hypotheekregels. Ze hadden hun huidige woning in 2007 gekocht en zich verder nooit meer verdiept in de hypotheek. En ondanks dat er volgens mij genoeg in het nieuws is geweest over het afbouwen van de maximale hypotheek, werden zij erdoor verrast.

Ook bleek hun huis nog flink onder water te staan. Als ze het bezichtigde huis zouden willen kopen zouden ze bijna een halve ton zelf moeten meenemen om zowel de restschuld te kunnen betalen en de bijkomende kosten aan de koop van de nieuwe woning. En dat hadden ze zo niet op de plank liggen. Wat ik dan ook wel weer kan begrijpen.

We vroegen nog of ze dan helemaal niets afgelost hadden in de afgelopen 10 jaar, maar dat bleek niet het geval, ondanks twee zeer goed betalende banen. Of ze een deel spaarhypotheek hebben, zijn we vergeten te vragen, want dan zouden ze het opgebouwde saldo nog kunnen gebruiken. Die tip ga ik ze nog wel even geven. En anders zullen ze moeten sparen en/of aflossen. Of hopen op een grote waardestijging van hun huidige woning.

Natuurlijk hebben wij ons vorige appartement ook met onderwaarde verkocht, maar dat lijkt intussen alweer een ander leven. Na het aflossen van die restschuld en het fanatiek aflossen van onze huidige hypotheek, hebben we eigenlijk in 2 jaar tijd een overwaarde weten te creëren van een halve ton op ons huis. Dat is ten opzichte van de WOZ-waarde, niet eens ten opzichte van de marktwaarde.

Wij, en ook andere financiële bloggers, schrijven wel vaker over dit soort situaties, maar wij hadden het in ieder geval nog nooit zo van dichtbij meegemaakt.

Is omzetten van de spaarhypotheek wel een goed idee?

Vanaf deze maand zijn de tijdsklemmen voor spaar- en beleggingshypotheken opgeheven. Dat betekent dat je geen boete meer krijgt van de belastingdienst als je eerder dan na 15 of 20 jaar besluit om die hypotheekvormen af te lossen of over te sluiten. Dat wil overigens niet zeggen dat je geen boeterente hoeft te betalen bij je hypotheekverstrekker.

Ik heb al van veel mensen gelezen of gehoord, vooral mensen die druk met aflossen zijn, dat ze hun spaarhypotheek willen omzetten. Maar zelfs de overheid waarschuwt dat het oversluiten of aflossen van een spaarhypotheek meestal niet in het voordeel van de klant is. Dat heeft ermee te maken dat je met een spaarhypotheek maximaal profiteert van de hypotheekrenteaftrek gedurende de hele looptijd van de hypotheek en dan aan het einde van de hypotheek ook nog eens dat hypotheekdeel geheel aflost met het gespaarde geld. Collega-blogger Geld-is-tijd heeft daar ook al vaak wat over geschreven.

Waarom zou het dan niet gunstig zijn om sneller de spaarhypotheek de deur uit te doen? Dat heeft vooral te maken met het rente-op-rente effect die je over je gespaarde geld krijgt. In het begin van de spaarhypotheek heb je nog maar weinig gespaard, en krijg je per maand dus ook weinig rente bijgeschreven, terwijl aan het einde van de looptijd je meer rente krijgt dan dat je nog zelf maandelijks bijstort.
Als ik naar onze eigen spaarhypotheek kijk is, na een looptijd van 11 jaar, de verhouding 2:1. We leggen nu (iets meer dan) 2x zoveel in als dat we maandelijks aan rente krijgen. Hoe langer we de spaarhypotheek aanhouden hoe meer die verhouding richting 1:1 zal gaan en uiteindelijk zal de rentebijschrijving dus groter zijn dan de inleg.

Zijn er dan helemaal geen redenen om wel de spaarhypotheek over te sluiten? Die zijn er volgens mij wel, maar dat is erg afhankelijk van de voorwaarden van je spaarhypotheek. Als je extra kunt storten in de spaarhypotheek, en/of de looptijd van de hypotheek kunt terugbrengen, zou ik dat doen i.p.v. de hypotheek over te sluiten. Je kunt dan zelf de gewenste einddatum van de hypotheek bepalen en bereikt wat je wilt bereiken; eerder de hypotheek aflossen.

In ons geval kan dat allemaal niet. We mogen niet extra storten, en we mogen ook de looptijd niet verkorten. Het enige wat we mogen is 10% per jaar boetevrij aflossen. Dat hebben we dit jaar gedaan.

Maar als wij eerder van dit hypotheekdeel willen dan de huidige einddatum in 2036, hebben we eigenlijk maar twee opties:

  • De hypotheek oversluiten in een andere vorm en dan gaan aflossen
  • Verhuizen

En aangezien we (nu) geen plannen hebben om te verhuizen, blijft oversluiten dus over. Of en wanneer we dat gaan doen weten we nog niet. Voorlopig in ieder geval nog niet. We zullen dat jaar op jaar bekijken….

Hebben jullie je spaarhypotheek overgesloten of afgelost?