Voor lagere inkomens wordt de hypotheekrenteaftrek in één keer verlaagd

In alle commentaren over aankomende plannen met de hypotheekrenteaftrek wordt steeds gesproken over het in stappen van 3% per jaar terugbrengen van het hoogste tarief. Nergens wordt echter gesproken over de gevolgen voor de grootste groep mensen met een hypotheek: de mensen die niet in de hoogste belastingschijf vallen. Aleen bij RTLZ zag ik gisteren hier iets over.

Op basis van gegevens uit 2014 blijkt dat ca. 600.000 mensen in Nederland een inkomen hebben dat in de hoogste belastingtarief valt. Dat is ongeveer 4,5% van de volwassenen.
Echter 44% van de volwassen betaalt nu belasting in de 2e of 3e schijf (40,2%). Van de mensen die nu in de eerste schijf vallen ga ik er voor het gemak even van uit dat ze geen hypotheek hebben.
Het gros van de mensen met een hypotheek krijgen in 2019 met een sterkere beperking van de hypotheekrenteaftrek dan de 3% die in de plannen van het nieuwe kabinet staat en die ook voornamelijkmedia-aandacht krijgt. Voor al deze mensen, waaronder wijzelf, daalt de hypotheekrenteaftrek van 40,2% naar 36,93%. Dat is een daling van bijna 3,3%-punt. Dat is een daling die 10% sterker is dan voor de hogere inkomens.
Het verschil is natuurlijk wel dat in de jaren 2020 en verder de hypotheekrenteaftrek voor deze inkomensgroep niet meer verder wordt beperkt..

Restschuldfinanciering aftrekbaar houden?

Deze week onvingen we weer het blad van de Vereniging Eigen Huis (VEH). Daarin pleitte de VEH voor het behoud van de regeling om restschuldleningen aftrekbaar te houden.

Nu ben ik misschien niet de beste criticus van die regeling, aangezien wij er zelf wel gebruik van gemaakt hebben, maar ik denk dat deze regeling in de huidige marktomstandigheden niet langer doorgang zou hoeven vinden. 
Ook deze week werd bekend gemaakt dat er nog zo’n 340.000 huizen onder water staan. De vraag is of dat substantieel genoeg is om de regeling te laten bestaan.
Deze restschuldregeling is tijdens “de huizencrisis” ingevoerd om nog wat doorstroming op de woningmarkt te stimuleren. Bij zeer grote aantallen mensen was de woningwaarde zoveel gedaald dat de schuld veel hoger was dan de verkoopwaarde. Door het verschil mee te kunnen financieren werd het voor mensen dragelijker om het huis met verlies te verkopen. De rente op die lening mocht je dan 15 jaar aftrekken.
Aan de andere kant, voor de financiers van dit verlies, was het risico wel groter, want er stond na verkoop van de oude woning geen onderpand meer tegenover die stuk lening.
Intussen heeft de woningmarkt geen hulp meer nodig. De huizen, op een paar regio’s na, gaan als warme broodjes over de toonbank. En steeds vaker ook voor nog meer dan de vraagprijs ook.
Ik denk persoonlijk dat deze regeling dan ook niet verder hoeft te blijven bestaan. Bij een volgende woningcrisis kan hij altijd weer van stal gehaald worden.
Wij hebben dus wel gebruik gemaakt van deze regeling. Maar uiteindelijk heeft dat ons in anderhalf jaar tijd ongeveer €225 aan aftrek op de belasting opgeleverd. Als de regeling er niet geweest was, hadden we het verhuizen voor de renteaftrek niet gelaten.
Wat vinden jullie? Wel of niet deze regeling behouden?

Zorg voor een structureel begrotingsoverschot

Dat zijn niet mijn woorden, maar die van Klaas Knot, de directeur van De Nederlandsche Bank (DNB).
Hij pleit voor een structureel overschot van 1% op de rijksbegroting. Hij onderbouwt dat met de feiten dat het begrotingssaldo bij de afgelopen 6 recessies met zo’n 3,5 tot 4 % kromp. Met een overschot van 1% blijf je dan precies binnen de normen die binnen de EU zijn afgesproken, namelijk een begrotingstekort van 3%. Zelf schreef ik pasgeleden ook al wat over het aflossen van de staatsschuld.

Daarnaast, al zegt hij dat niet, bouw je zo ook langzaam de staatsschuld wat af. Dat levert misschien in deze tijden van negatieve rentes niets op, maar ooit zal ook de rente op staatsleningen weer gaan stijgen. Dan zal een lagere staatsschuld ervoor zorgen dat de rentelasten ook minder hard stijgen.

Verder zegt Knot in een interview met de Telegraaf nog wat interessante dingen. Hij verwacht bijvoorbeeld dat he ECB-opkoopprogramma na de komende jaarwisseling snel afgebouwd gaat worden. Ik lees daar zelf in dat daarna de rente van ECB ook langzaam omhoog zal gaan, ook al zegt hij dat niet. Wat snel afbouwen is zegt hij niet, dus blijft gissen hoe snel dat echt gaat.

Ook pleit Knot nogmaals om de hypotheekregels zo aan te passen dat je nog maar 90% van de woningwaarde geleend mag worden en om de hypotheekrenteaftrek versneld af te lossen.

Ook vind hij dat pensioensparen best wat minder fiscaal gestimuleerd hoeft te worden, zeker voor de mensen met hoge inkomens. Dat laatste las ik voor het eerst en heb daar nog geen mening over kunnen vormen.

Wat vinden jullie van de ideeën van Klaas Knot?

Hypotheken: Wat zeggen de politieke partijen erover?

Vrijdag liep ik door de supermarkt en viel mijn oog op de voorpagina van het Financieel Dagblad. Daar stond een kop: “Handhaving renteaftrek hypotheek gemiste kans”. Ik was geïntrigeerd, dus nam de krant mee.

Kort gezegd komt het artikel er op neer dat een aantal deskundigen vinden dat deze tijd van extreem lage hypotheekrentes de tijd is om de afbouw van de hypotheekrenteaftrek te versnellen. Het is een verhaal dat al wel vaker verteld omhoog komt. Ik schreef er in maart en april vorig jaar al eens over.

De hypotheekrenteaftrek levert huizenbezitters nu zo’n 8,1 miljard euro aan voordeel op.

De deskundigen zeggen dat de hypotheekrenteaftrek nu eenvoudiger kan worden afgebouwd of afgeschaft omdat de rente zo laag is op dit moment. De klap van het verminderen of verdwijnen is dan kleiner dan wanneer de hypotheekrente 2x zo hoog zou staan. Dat is natuurlijk helemaal waar, maar er valt tegenin te brengn dat niet iedereen al in de gelukkige omstandigheid is dat ze van die lage rente gebruik kunnen maken.

In het artikel in het FD werd naast het oordeel van een tweetal deskundigen ook gekeken wat de acht grootste politieke partijen er in hun verkiezingsprogramma over hebben opgenomen. Vorige verkiezingen was de hypotheekrenteaftrek namelijk een echt discussiepunt.

Ik heb hier opgeschreven wat het FD gevonden heeft. Van een aantal partijen, niet allemaal, heb ik ook online het verkiezingsprogramma bekeken om te kijken of er meer in stond dan in het artikel wordt vermeld. De volgorde van de politieke partijen hieronder heeft niets met mijn persoonlijke politieke voorkeur te maken.

VVD: Over de VVD kan ik kort zijn. Die hebben niets opgenomen over de hypotheekrenteaftrek specifiek. Ze zeggen wel dat er behoefte is aan rust en stabiliteit op de woningmarkt. En dat zelfstandigen en flexwerkers gemakkelijker aan een hpotheek zouden moeten kunnen komen

CDA: Ook niets over de hypotheekrenteaftrek. Wel dienen volgens het CDA hpotheekverstrekkers hun klanten te wijzen op de opties om beter te profiteren van de lage rentes. En in een ideale situatie leggen mensen ook eigen geld in voor de koop van een huis volgens het CDA

D66: De hypotheekrenteaftrek wordt geleidelijk en stapsgewijs teruggebracht schrijft D66. Het eigenwoningforfait en de overdrachtsbelasting worden afgeschaft. Daarnaast wordt gestimuleerd om de hypotheek af te lossen.

PVV: Zegt helemaal niets over de hypotheekrenteaftrek of over de koopwoningmarkt.

PVDA: Handhaven van de huidige afbouw van de hypotheekrenteaftrek, maar de aanpassing van de 4e belastingschijf wordt geschrapt (ik weet niet wat deze aanpassing was moet ik bekennen). Verder wordt de hypotheekrenteaftrek gemaximaliseerd tot de aftrek voor €500.000

SP: Huren en kopen van huizen financieel gelijkwaardiger behandelen. Voor hypotheken onder de €350.000 verandert er niets, voor hypotheken daarboven wordt de aftrek beperkt.

Groenlinks: De fiscale subsidiëring van woningbezitters wordt beperkt door een snellere afbouw van de hypotheekrenteaftrek.

50 plus: 50 plus tornt niet aan de hypotheekrenteaftrek. de huidige afspraken blijven staan.

Over het algemeen vind ik dat de HRA best wat sneller of verder afgebouwd kan en mag worden, maar daar moet dan wel tegenover staan dat andere belastingen worden verlaagd.

Wat vinden jullie dat er met de HRA moet gaan gebeuren?

Familiebank in het kwadraat

De lening die wij nodig hadden om de restschuld van ons oude appartement te kunnen betalen bij de verkoop hadden wij gefinancierd met een familiebankconstructie. Dat houdt niet veel meer in dan dat we het geld van een familielid geleend hadden, dat goed op papier hadden gezet en de lening bij de belastingdienst hadden aangemeld. Op die manier konden wij de rente op de lening ook aftrekken. Intussen hebben we geen restschuld meer, die hebben we afgelopen december helemaal afgelost.

Omdat we niet heel veel tijd hadden tussen het voorlopige koopcontract en de daadwerkelijke overdracht hadden we weinig tijd om ons tot op de kleinste details te verdiepen in de familiebank, en wat daar legaal mee mogelijk is. Daarom kozen wij voor dezelfde rente als dat de bank zou rekenen en trokken die dus af van de inkomstenbelasting.
Als je je er wat beter in verdiept blijkt dat je veel hogere rentes (tot wel 6%) kunt aanhouden, waardoor je ook meer rente kunt terugvragen bij de belastingdienst en de leningverstrekker krijgt ook een veel hogere rente op zijn of haar uitgeleende geld. Als dan ook nog eens bijvoorbeeld de helft van de betaalde rente weer wordt teruggeschonken, hebben beide partijen er een stevig rentevoordeel bij. De lening wordt dan bijna gratis voor de leningnemer terwijl de leninggever 3% rente krijgt over het uitgeleende geld.
Ik kwam in de Fiscalert van januari een nog slimmere manier tegen om legaal, gebruik te maken van een familiebankconstructie. Daarvoor lenen twee familieleden eenzelfde bedrag aan elkaar uit tegen 6% rente en lossen daarmee een deel van hun hypotheek bij de bank af, bij voorkeur een aflossingsvrij deel. 
Beiden hoeven dan over dat bedrag geen rente meer aan de bank te betalen, maar betalen elkaar 6%. Netto is dat 0. Stel je leent elk aar €5.000 dan betaalt familielid A elke maand €25 aan familielid B en Familielid B betaalt €25 aan familielid A. 
Beiden mogen de betaalde rente aftrekken van de belasting, er vanuit gaande dat ze dat ook al mochten toen ze de lening nog bij de bank hadden.
Op deze manier hebben beiden de volgende financiële voordelen:
  • Geen rentebetaling meer aan de bank (maar daar ook geen HRA over)
  • Netto 0 euro betalen over het geleende bedrag ( je ontvant net zoveel terug)
  • Wel de rente van 6% aftrekken van de belasting
  • Je verdient dus netto aan deze constructie
Het klinkt bijna te mooi om waar te zijn, maar dat schijnt het in dit geval niet te zijn. 
Hebben jullie wel eens gebruik gemaakt van de familiebank?
Disclaimer: Wij zijn overigens niet van plan om een dergelijke constructie op te zetten, en daarom heb ik ook niet heel veel verder gezocht dan ik snel via fiscalert kon vinden. Zou je wel een dergelijke constructie willen opzetten, zoek dan wat dieper om niet voor onaangename verrassingen te komen te staan.