Wat moet ik nou eigenlijk vinden van dat pensioenakkoord?

Vorige week hebben de sociale partners, zoals dat zo mooi heet, een voorlopig pensioenakkoord gesloten. Iedereen leek blij, al bleek dat een aantal leden van het ledenparlement van de FNV toch nog zo zijn bedenkingen had. Ik moet eerlijk zeggen dat ik die ook heb, ondanks alle juichverhalen in de pers en van de betreffende onderhandelaars. Deels ook omdat ik tot de ik tot de leeftijdscategorie behoor die mogelijk het kind van de rekening dreigt te worden.

Waar gaat het over?

Eigenlijk gingen de onderhandelingen maar over twee zaken:

  • De stijging van de AOW-leeftijd
  • Heet afschaffen van de doorsnee-premie

Daarnaast kwamen er ook nog zaken aan de orde betreffende ZZP-ers, mogelijkheden om eerder te stoppen met werken voor zware beroepen en het minder waardevast maken van het pensioen. Hierdoor kunnen er kleinere buffers aangehouden worden. Over deze twee onderwerpen heb ik het niet in deze blogpost.

AOW-leeftijd

Voor de bonden stijgt de AOW-leeftijd te snel. Mensen worden ouder en genieten gemiddeld genomen langer dan een aantal decennia geleden. Dat was reden om de AOW-leeftijd, de leeftijd vanaf wanneer je AOW gaat ontvangen, met de levensverwachting te laten meestijgen. Op zich een schappelijke gedacht vind ik.

Voor de AOW bouw je namelijk gedurende je werkende leven geen potje op en dat doet de overheid ook niet. De AOW wordt betaald uit de algemene middelen en dat betekent dat de AOW betaald wordt door alle belastingbetalers (met name werkenden). Echter, in het geval dat de AOW-leeftijd niet meestijgt, zullen ,doordat mensen ouder worden, er steeds meer mensen die een AOW-uitkering ontvangen bijkomen, terwijl daar in verhouding steeds minder werkenden tegenover staan. Hierdoor moet er door die werkenden relatief voor steeds meer AOW-ontvangers belasting worden betaald, wat het uiteindelijk een onhoudbaar systeem maakt.

Althans, dat zei de overheid tot voor kort.

Nu is alles blijkbaar anders.  Want de AOW-leeftijd kan opeens minder hard stijgen zonder dat het systeem onbetaalbaar dreigt te worden. Ik geloof daar niet zo in. Ik denk dat de toekomstige AOW-ers uiteindelijk hiervoor toch de rekening gaan betalen doordat er aan de hoogte van de AOW-uitkering getornd gaat worden.

Dat zal dan eerst gebeuren door een periode niet te indexeren, vervolgens zal één van de volgende maatregelen worden genomen:

  • De AOW zal voor iedereen fors verlaagd worden, ik denk zo maar eens met een procentje of 25. Dat getal heb ik overigens nergens op gebaseerd.
  • DE AOW wordt inkomens- en/of vermogensafhankelijk. Heb jij dus een hoger opgebouwd aanvullend pensioen of heb je naast je verplichte pensioen meer gespaard als appeltje voor de dorst, dan kun je best met wat minder AOW af.

Almetal denk dus dat “we”, de Nederlanders dit onderhandelingsresultaat uiteindelijk zelf gaan betalen.

De doorsnee-premie

De doorsnee-premie houdt eigenlijk in dat elke ingelegde euro evenveel pensioenaanspraak oplevert. Of die euro nou nog 35 jaar belegd kan worden met bijbehorend te verwachten rendement, of dat er nog maar een maand te gaan is voordat die euro wordt uitbetaald in de vorm van pensioen.

In de praktijk betekent dat, dat een deel van de inleg van mensen die nog ver van hun pensioen verwijderd zijn een deel van hun rendement kwijt zijn aan het tekort aan rendement dat iemand vlak voor zijn pensioen nog kan behalen. Populistisch gezegd, de jongeren betalen voor de ouderen.

Dat systeem werkte altijd prima. Nederland werd in het verleden, en nog steeds, geroemd om haar pensioensysteem. Maar dat werkte alleen omdat iedereen die werkte verplicht was om mee te doen en er meer jongeren geld inlegden dan ouderen. Nu niet iedereen meer verplicht meedoet (denk aan ZZP-ers) en er relatief minder jongeren in een pensioenfonds inleggen dan in het verleden, wordt het steeds moeilijker om dit systeem in de lucht te houden.

Wat dat betreft zou je het huidige pensioensysteem ook het enige legale Ponzi-scheme van Nederland kunnen noemen.

In het pensioenakkoord is nu afgesproken om de doorsnee-premie los te laten. Dat betekent dat die euro van een jongere veel meer doet voor het uiteindelijke pensioen dan nu het geval is, en ook veel meer dan dezelfde euro voor een oudere. Dat is ook niet meer dan logisch.

Waarom sta ik dan niet te juichen? Omdat het mij mogelijk hard in de pensioen-portemonnee zal gaan raken. Hoe zit dat?

In het huidige systeem betaalden jongeren dus te veel en ouderen te weinig. Ik ben/was dus zo’n jongere die nu zo’n 15 jaar te veel heeft betaald. Net nu ik in de buurt van de leeftijd waarop ik ga profiteren van de jongeren, want zo zie ik dat echt, wordt het systeem veranderd. Voor de mensen in mijn leeftijdscategorie, tussen de 35 en 50 jaar ongeveer, kan het overstappen naar het nieuwe systeem een pensioenreductie opleveren van wel 10%. In het pensioenakkoord is echter niets afgesproken om de pijn voor deze categorie mensen te verzachten, dat moet op decentraal niveau worden afgesproken aldus het akkoord. Ofwel, dat moet binnen het fonds, of aan de CAO-onderhandelingstafel worden afgesproken. En dat laatste gaat al niet zo heel lekker de laatste tijd.

Dat is voor mij ook het echte pijnpunt aan dit akkoord. Het ontbreken van een goed plan om een best grote groep deelnemers er niet te veel op achteruit te laten gaan. En dat vind ik dus niet zo heel sociaal van die “sociale partners”.

Update: Ook Geldnerd schreef vanmorgen over het pensioenakkoord.

7 antwoorden op “Wat moet ik nou eigenlijk vinden van dat pensioenakkoord?”

  1. Tja, ik weet het ook nog niet.
    Ben nu 53, lid van de FNV, maar vrees ook dat de generatie van 40 en 50 ‘gers de dupe worden.
    Vooral omdat er onduidelijk is hoe eea gecompenseerd gaat worden voor deze groep.
    Bovendien vind ik de overheid nou niet echt betrouwbaar met hun beslissingen waar ze vervolgens later ( middels een wetswijziging) op terugkomen of eerdere beloftes versomberen.
    Maw. Ik ben er nog niet uit wat ik ga stemmen dmv mijn lidmaatschap bij de bond.

    1. Ik ben ook lid van de de FNV en twijfel dus ook nog. En dat versomberen vind ik wel van toepassing…. 🙂

  2. Ik ben lid van het cnv en die gaan akkoord mits er een goede compensatieregeling komt voor de afschaffing van de doorsneepremie. Daar wordt nu nog niks concreets over gezegd helaas.

  3. Kortom, we moeten blij zijn dat er nu eindelijk een akkoord is. Maar de inhoud is om te huilen. Ik ben nu 46 en mag nog steeds tot minstens 70 jaar doorwerken voordat ik aow krijg. Mijn pensioen waar ik nu al ruim 20 jaar voor inleg kan afhankelijk van het economisch tij lager of hoger worden. Wat is nu de winst? Waarom moet ik nu blij zijn met dit akkoord? Voor mij is er niets bereikt met dit akkoord, voor de meeste nederlanders niet. Maar we moeten blij zijn, want het is geen kattepis!

  4. Wat grappig, ik heb toevallig vandaag ook een post gemaakt over het akkoord. Die van geldnerd zal ik zo eens lezen.

    Afgezien van de doorsneepremie vind ik het een goed akkoord. Meer flexibiliteit, persoonlijker maar inderdaad wel onzekerder. Ik ben benieuwd hoe de discussie rond de doorsneepremie verder gaat.

    1. Ja ik heb hem vandaag gelezen. En inderdaad dat is prima aan het akkoord. Maar er is toch een hoop nog te onzeker voor mij om heel enthousiast te worden…

  5. Ook ik val precies in de leeftijdscategorie met een verwachte pensioenreductie. Ik ben het daarom ook helemaal eens met jouw afsluitende alinea. Het ‘oude’ systeem was gebouwd op solidariteit. Dan lijkt het mij voor de hand liggen om deze pijn ook solidair met z’n allen te dragen en niet te laten rusten op 1 categorie.
    Nog los van deze pensioenreductie in het pensioenakkoord staat dezelfde categorie (35-50 jr) bij mijn huidige werkgever via de arbeidsvoorwaarden OOK nog een pensioenreductie te wachten van 20-25% (op dit moment nog zonder verzachtende maatregelen!).
    Dat vind ik bij elkaar persoonlijk buiten proporties!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.